Verslag van de directie: 2016 was een jaar van verandering

The Imagineers

Verslag van de directie: 2016 was een jaar van verandering

Regierol in de regio

2016 stond voor NOM als organisatie in het teken van verandering. Het veranderde aandeelhouderschap, een 50/50 aandelenverdeling tussen de Provincies Groningen, Fryslân en Drenthe enerzijds en het Ministerie van Economische Zaken anderzijds, werd tijdens de Algemene vergadering van Aandeelhouders in juni 2016 bekrachtigd. De daaruit voortvloeiende afspraken zijn verwerkt in de jaarcijfers. De betrokkenheid van de Provincies is toegenomen en de verantwoordelijkheid ligt nog meer in de regio.

Afgelopen jaar hebben we een groeiend aantal bedrijven geholpen via de regionale fondsen. De Provincies erkennen een nadrukkelijkere regierol van de NOM richting ondernemers in de regionale economische ontwikkeling van Noord-Nederland. Dit sluit aan bij het regionale economische beleid van het Ministerie, die een belangrijke rol als verbindingsschakel tussen kennis, overheid en bedrijven voor de regionale ontwikkelingsmaatschappijen ziet weggelegd. Onze impact, als partij midden in het economisch hart van Noord-Nederland, blijkt ook uit onze jaarcijfers.

In 2016 investeerden we, via onze eigen fondsen en via de fondsen die we beheren voor de Provincies en de Economic Board Groningen, in 53 bedrijven. Onze acquisitiemedewerkers (NOM Foreign Direct Investment) waren betrokken bij 9 projecten die zorgden voor 287 nieuwe arbeidsplaatsen in de regio. Het belang van deze activiteiten werd tijdens de opening van het Google datacenter in Eemshaven in december 2016 door diverse sprekers, waaronder de Minister van Economische Zaken, de heer Kamp, benadrukt.

Ondernemingen investeerden ruim € 26 miljoen in innovatieprojecten door de betrokkenheid van NOM Business Development.

Grote toevoegde waarde zit in die projecten die alle drie onze aandachtsgebieden raken. Ons project met Chezz Partners in de voormalige armaturenfabriek van Philips in Emmen is hier een voorbeeld van. NOM faciliteerde de samenwerking tussen de verschillende partijen, verzorgde de subsidieaanvraag en heeft een deel gefinancierd. De nieuwe “smart factory” Technologies Added is al thuisbasis voor Sustainder, een bedrijf dat sensor-gedreven duurzame, openbare verlichting produceert, met extra functies als verkeerstellingen en uitstootmetingen. Dankzij de samenwerking konden veel banen behouden worden en het groeiperspectief van dit Smart Industry fieldlab biedt kansen voor nieuwe werkgelegenheid.

 

Resultaat Realisatie 2015 Doel 2016 Realisatie 2016
Economie      
FDI: investeringen € 46 mln € 100 mln € 59,1 mln
BD: innovatie impuls (financierbare projecten) € 23,8 mln € 6 mln € 21,8 mln
F: uitzettingen € 12,1 mln € 8 - 12 mln € 4,4 mln
F: uitzettingen via fondsen derden € 4,8 mln - € 7,9 mln
Flinc: directe en indirecte investeringen € 7,4 mln € 2 mln € 4 mln
Sociaal      
FDI: arbeidsplaatsen (incl. behoud en IR) 455 200 669
F: aantal arbeidsplaatsen bij NOM-deelnemingen 3.021 - 2.863
Flinc: aantal arbeidsplaatsen 185 80 150
Milieu      
Totale CO2 emissie (kg) 148.509 - 145.720

Tabel 1: Resultaten op hoofdlijnen

Naast het beheer van een derde Provinciaal fonds, het Provinciaal Investerings Fonds Groningen, hebben we in 2016 het beheer van het Groeifonds van de Economic Board Groningen aan onze fondsbeheer portefeuille toegevoegd.  Dit was aanleiding tot het opzetten van het Fonds Support Noord. Binnen deze afdeling is het operationele beheer en de uitvoering van zowel eigen als door ons beheerde fondsen belegd.

Innovatie en verduurzaming in topsectoren

In overleg met leden van de Noordelijke Innovatie Board, door de Provincies geïnstalleerd als denktank en aanjager, inventariseren wij mogelijke projecten op het gebied van gezondheid. Wij investeren al in bedrijven in de topsector Life Sciences en hebben veel kennis op dit gebied. Gezondheid is een groeimarkt. Vergrijzing en stijgende zorgkosten, maar ook de behoefte van consumenten om de eigen gezondheid te kunnen monitoren, leiden tot een toename van mogelijkheden en bereidheid om in gezondheid te investeren. Er is sprake van een verschuiving van diagnostiek naar preventie.


Agrofood, als belangrijke sector in Noord-Nederland, heeft een sterke link met gezonde voeding enerzijds en de vergroening van de chemiesector anderzijds. Het belang van cross-sectorale projecten is daarom groot. Dat vraagt om samenwerking tussen de verschillende clusters die werken aan deze maatschappelijke thema’s (zoals op het gebied van water, life sciences en chemie) binnen de topsectoren. In lijn met de gewijzigde positionering van de NOM komt de regierol steeds meer bij ons te liggen. Daartoe is het platform Business Development (BD) in het leven geroepen, waarin clusters gezamenlijk innovatieve projecten ontwikkelen. Dit leidt tot meer vragen om betrokkenheid en expertise van onze medewerkers.

De klantvraag staat centraal

Regionale economische ontwikkeling wordt gedragen door ondernemingen. Wij zien dat ondernemers in de verschillende fases van hun bedrijf voor ontwikkelsprongen komen te staan waarbij zij ondersteuning nodig hebben om groei te realiseren. Om hieraan te kunnen voldoen hebben we in 2016 een interne verandering in gang gezet. Het centraal stellen van de klantvraag vanuit onze regie- en adviesrol vormt het uitgangspunt voor onze nieuwe manier van werken. Het motto dat we daarvoor gebruiken is: “ondernemingen doen groeien.”

Onze dienstverlening gaan we nog meer vanuit de klantbehoefte aanbieden. Dit betekent dat onze dienstverlening niet ophoudt wanneer we een vraag niet zelf kunnen beantwoorden. Als spil in de regionale ontwikkeling verwijzen we actief door naar voor de ondernemer relevante kennisinstellingen, marktpartijen of overheden.

Deze nieuwe manier van werken vraagt het nodige van onze medewerkers. Samen met hen hebben we afgelopen jaar intensief in veertien projectgroepen gewerkt aan het ontwerpen van een interne organisatie die hierop ingericht is. Vanuit dit ontwerp wordt in 2017 de organisatie verder vormgegeven. We gaan actief monitoren of de klant onze nieuwe manier van werken ook als klantgericht ervaart. Een andere manier van werken vraagt ook ontwikkeling van vaardigheden en competenties van onze medewerkers. 2017 zullen we gebruiken om onze medewerkers in de verandering optimaal te ondersteunen.

Bij het professionaliseren van onze organisatie hoort ook een goede governancestructuur. Deze hebben we in 2016 verder aangescherpt door een Investeringscommissie in te stellen. Hiermee scheiden we de verantwoordelijkheden voor toezicht en bestuur en borgen we ons onafhankelijke toezicht door de RvC. De Investeringscommissie kan binnen deze structuur de directie onafhankelijk en transparant over investeringen adviseren.

Optimaliseren economische en maatschappelijke waarde

De  vooruitzichten voor 2017 zijn eveneens positief. Er is financiële ruimte om de risico’s die we bereid zijn te nemen, ook daadwerkelijk te nemen. We zijn een campagne gestart om meer MKB’ers te informeren over de mogelijkheden om hiervan gebruik te maken. Door nog nadrukkelijker in te zetten op het MKB kan de NOM optimaal economische en maatschappelijke waarde creëren in Noord-Nederland. Ook zijn er voldoende beloftevolle leads op het gebied van acquisitie en business development.

Enkele gebeurtenissen bij onze participaties na balansdatum zijn in positieve zin van invloed geweest op de uiteindelijke jaarcijfers.

Als ontwikkelingsmaatschappij bevinden we ons aan de voorkant van het innovatieproces. Hierdoor is onze economische en maatschappelijke impact niet altijd zichtbaar. Om onze activiteiten en rol als investeringsmaatschappij inzichtelijk te maken hebben we een waardecreatiemodel ontwikkeld. Hierin linken we onze activiteiten en output aan de waarde die we in de regio toevoegen. Het model dient tevens als leidraad voor ons jaarverslag. Hiermee beogen we de lezers van ons jaarverslag gerichter te informeren over hoe wij waarde toevoegen voor onze stakeholders.

 

S. Jansen, directeur